Emeklilere Uygun Evcil Hayvanlar

Emeklilik sonrası eve giren o sessizlik

Babam emekli olduğu ilk kış, telefonda konuşma sürelerimiz iki katına çıktı. Sebebini sonradan anladım: ev sessizdi. Kırk yıl boyunca sabah altıda kalkıp servise yetişen bir adamın günü, birdenbire on iki saat uzunluğunda boş bir sayfaya dönüşmüştü. O dönemde ona bir evcil hayvan almayı düşündüğümüzde, aklımdaki tek soru "hangi hayvan sevimli" değildi. Asıl soru şuydu: on beş yıl sonra bu hayvana kim bakacak, merdivenden inmek zorlaştığında ne olacak, bir hafta hastanede kalması gerekirse plan ne?

Bu yazıyı, aynı soruları soran insanlar için yazıyorum. Çünkü yaşlılara uygun evcil hayvan seçimi, gençlere yapılan tavsiyelerin küçültülmüş hali değil; tamamen farklı kriterlere dayanıyor.

Emekli bir sahip için gerçek kriterler nedir?

Deneyimlerime göre şu beş başlık her şeyi belirliyor:

• Fiziksel yük: Günde iki kez zorunlu yürüyüş mü, yoksa evin içinde kendi kendine idare eden bir hayvan mı? Kum kabı taşımak, 15 kiloluk mama çuvalını kaldırmak, kafes temizlemek için eğilmek — bunlar 60 yaşında farklı, 75 yaşında çok farklı şeyler.
• Ömür uzunluğu: Bu, en çok atlanan konu. Bir papağan 40 yıl yaşayabilir; bir kaplumbağa daha da fazla. Uzun ömürlü hayvanlar konusundaki yazımızda anlattığımız gibi, sahibinden uzun yaşayacak bir hayvan için mutlaka "kim devralacak" planı gerekir.
• Devrilme ve düşme riski: Ayak altında dolaşan enerjik bir yavru köpek, dengesi zayıflamış biri için ciddi bir tehlike. Bunu kimse söylemek istemiyor ama söylenmesi gerekiyor.
• Bütçe öngörülebilirliği: Sabit gelirle yaşayan biri için önemli olan hayvanın alış fiyatı değil, aylık gideri ve beklenmedik veteriner masrafı. Aylık maliyet hesabına mutlaka bakın.
• Sosyal geri dönüş: Yalnızlığı gerçekten azaltan hayvan, size dokunan, sesinize tepki veren hayvandır. Vitrindeki güzel bir balık, sohbet arkadaşı olmaz.

Seçenekleri yan yana koyalım

Benim gözlemlediğim üç sık hata

1. Yavru almak

"Yavru daha kolay alışır" düşüncesi burada tersine işliyor. Yavru köpek gece uyutmaz, tuvalet eğitimi ister, ayağınıza dolanır. Babama üç yaşında, sahiplendirme sayfasında "sakin" diye tanıtılmış bir kedi aldık ve ilk haftadan sonra hiçbir sürprizle karşılaşmadık. Yetişkin hayvan, karakteri belli olan hayvandır — bu yaşta en büyük avantaj.

2. Boyu değil, çekme gücünü düşünmemek

10 kiloluk bir köpek, kediyi görünce tasmayı öyle bir çeker ki dengenizi kaybedebilirsiniz. Köpek tercih edilecekse ırk karşılaştırmasına bakarken "küçük" kelimesine değil, "sakin, düşük av dürtüsü, tasmada yumuşak" tanımına odaklanın.

3. Yedek plan yapmamak

Bu benim en ısrarcı olduğum madde. Hastaneye yatış, uzun bayram ziyareti, ani rahatsızlık — hepsi olabilir. Seçim yapmadan önce hayvana geçici bakabilecek bir kişi belirleyin ve ona sorun. Bu bir kâğıda yazılıp buzdolabına asılacak kadar somut olmalı: mamanın yeri, veterinerin telefonu, ilaç saatleri.

Ne öneriyorum?

Kaba bir sıralama yapmam gerekirse:

1. Evden az çıkan, sakin düzen isteyen biri için: 3 yaş üstü, insanla yaşamaya alışkın bir kedi. Kum kabı taşıma yükünü hafifletmek için ufak torbalarla kum alın, kabı ayakta doldurabileceğiniz yükseklikte bir yere koyun. Kedi türleri karşılaştırmasında sakin mizaçlı olarak anılanlara yönelin.
2. Doktoru "hareket edin" diyen, yürüyüş yapabilen biri için: Küçük-orta boy, yetişkin, tasmaya alışmış bir köpek. Günlük iki kısa yürüyüş hem hayvana hem sahibine iyi geliyor; mahalledeki tanıdık sayısının artması cabası. Köpek mi kedi mi kararsızlığındays