Kediler mi Köpekler mi Daha Ucuz Beslemek
Bir kedi ve bir köpekle aynı evde yaşamaya başladığım ilk yılın sonunda, merakımdan banka ekstremi açıp harcamaları ayrı ayrı işaretledim. O tabloyu görene kadar ikisi arasında ciddi bir fark olduğunu düşünmüyordum. Yanılmışım. Aradaki makas, tahmin ettiğimden çok daha genişti ve bu farkın büyük kısmı mama fiyatından değil, hiç hesaba katmadığım kalemlerden geliyordu.
Asıl soru "hangisi ucuz" değil
Karşılaştırma yaparken çoğu kişi tek bir rakam arıyor: aylık ne kadar tutar? Oysa evcil hayvan gideri sabit bir abonelik gibi ilerlemiyor. Bazı aylar sadece mama alıyorsunuz, bazı aylar bir gecede veterinerde üç haneli rakam bırakıyorsunuz. Bu yüzden ben hesabı hep yıllık tutmayı öneriyorum; aylık ortalamaya böldüğünüzde gerçeğe çok daha yakın bir sayı çıkıyor.
İkinci mesele şu: kedi köpek maliyeti karşılaştırma yaparken "kedi" ve "köpek" diye iki tek tip yok. 4 kiloluk bir tekir ile 40 kiloluk bir çoban köpeği arasındaki fark, kedi-köpek farkından büyük. Uzun tüylü bir Pers'in bakım masrafı, kısa tüylü bir sokak kedisinin iki katına çıkabiliyor. Yine de genel eğilimi görmek için ortalamalar üzerinden gitmek işe yarıyor.
Kalem kalem neye para gidiyor
Kendi defterimden çıkardığım başlıklar şunlar:
- Mama: Tüketim doğrudan vücut ağırlığına bağlı. Kedim ayda yaklaşık 2 kilo kuru mama tüketiyordu, orta boy köpeğim 8-10 kilo. Aynı kalite seviyesinde bile fark dörde katlanıyor.
- Kum ve temizlik: Bu kalem tamamen kediye özel. Ayda 15-20 kilo kum, bir köpekte olmayan sabit bir gider. Buna karşılık köpekte poşet, pati temizleyici, şampuan var ama toplamı kum kadar tutmuyor.
- Rutin veteriner: Yıllık aşı, iç-dış parazit koruması. Parazit ilaçları kiloya göre dozlandığı için köpekte belirgin şekilde pahalı. Kedim için yılda iki pipet yeterken köpeğim için aylık koruma gerekiyordu.
- Kısırlaştırma: Tek seferlik ama bütçeyi zorlayan bir kalem. Dişi hayvanlarda operasyon daha kapsamlı olduğu için maliyet artıyor; kedide genelde köpeğe göre daha uygun.
- Bakım ve tıraş: Kedilerin büyük kısmı kendi bakımını yapıyor. Tüy yapısı sık tıraş isteyen ırklarda ise kuaför her 6-8 haftada bir tekrarlanan bir gider hâline geliyor.
- Eğitim: Köpekte, özellikle ilk yıl, uzman desteği çoğu zaman lüks değil ihtiyaç. Kedide böyle bir kalem neredeyse yok.
- Tatil ve seyahat: Kedi bir hafta boyunca komşunun günlük ziyaretiyle idare edebiliyor. Köpek için pansiyon veya gezdirici bulmak gerekiyor ve günlük ücretler hızla toplanıyor.
Yıllık karşılaştırma tablosu
Aşağıdaki tablo kesin fiyat değil, oran göstermek için. Kediyi 1 birim kabul edip köpeği ona göre konumlandırdım. Kendi bütçenizi kurarken kendi şehrinizin mama ve veteriner fiyatlarını yerine koyabilirsiniz.
| Gider kalemi | Kedi | Orta boy köpek | Not |
|---|---|---|---|
| Mama | 1 birim | 3-4 birim | Kilo arttıkça doğrusal artıyor |
| Kum / dışkı yönetimi | 1 birim | 0,1 birim | Kedinin en büyük sabit gideri |
| Rutin veteriner + parazit | 1 birim | 2-2,5 birim | İlaç dozu kiloya bağlı |
| Kuaför / tüy bakımı | 0-0,5 birim | 0-3 birim | Irka göre uçlar çok geniş |
| Eğitim | 0 | 1-2 birim (ilk yıl) | Tek seferlik ama yüksek |
| Pansiyon / gezdirici | 0,3 birim | 2-3 birim | Seyahat sıklığına bağlı |
| Ekipman ve oyuncak | 0,8 birim | 1,5 birim | Köpekte tasma, çeşitli malzeme yenilenir |
| Yıllık toplam | ~4 birim | ~11-15 birim | Kaba oran: 1'e 3 |
Benim deneyimimde ortalama bir kedinin yıllık maliyeti, benzer kalitede bakılan orta boy bir köpeğin yaklaşık üçte biri kadar çıktı. Küçük ırk bir köpekle karşılaştırınca makas daralıyor, iri ırkla karşılaştırınca daha da açılıyor.
Kimsenin bahsetmediği kalemler
İki sürprizle karşılaştım. Birincisi ev hasarı: köpeğim yavruyken iki kapı pervazı ve bir halı gitti, kedim ise koltuğun yan yüzünü tırmaladı. İkisi de gerçek para. İkincisi acil durumlar: kedimin idrar yolu tıkanıklığı bir gecede yılın en büyük harcaması oldu. Bu yüzden hangi hayvanı seçerseniz seçin, aylık küçük bir tutarı kenara ayırmanızı öneriyorum. Acil fon olmadan yapılan bütçe planı eksik kalıyor.
Bir de ömür süresi var. Kedilerin ortalama yaşam süresi köpeklerin çoğundan uzun. Yıllık