Apartman Dairesinde Beslenebilecek Hayvanlar
Sekiz yıl boyunca 62 metrekarelik bir dairede yaşadım. O dairede sırayla bir muhabbet kuşu, iki Rus cücesi hamster, bir kedi ve kısa bir süre de akvaryum balıkları oldu. Kimi seçim harika sonuç verdi, kimi seçimde ise hem ben hem hayvan zorlandı. Apartmanda beslenebilecek evcil hayvan konusunu okurken en çok ihtiyacım olan şey, birinin dürüstçe "bu benim evimde şöyle oldu" demesiydi. Ben de tam olarak bunu yapmaya çalışacağım.
Apartman aslında hangi sorunu yaratıyor?
İnsanlar apartman derken genelde tek bir problemi düşünüyor: yer darlığı. Oysa yaşadıklarımdan çıkardığım sonuç şu; metrekare en küçük problem. Gerçek kısıtlar şunlar:
- Ses. Duvarlar ince, komşular yakın. Sabah 6'da ötmeye başlayan bir kuşun ya da siz işte olduğunuz için havlayan bir köpeğin bedelini komşu ilişkileriniz ödüyor.
- Koku. 60 metrekarede kafes kokusu bir gün ihmal edilirse bütün ev kokar. Bunu tavşan ve hamsterla acı biçimde öğrendim.
- Yalnız kalan saatler. Küçük evde hayvanın kendini oyalayacağı alan da az. Günde 9-10 saat yalnız kalacaksa bu belirleyici bir kriter.
- Havalandırma ve tüy. Kapalı, az pencereli dairelerde tüy dolaşımı sizi de rahatsız eder. Alerji eğiliminiz varsa bu konu tek başına bir karar sebebi.
- Kaçış alanı yokluğu. Kavga ettiğiniz gün de, misafiriniz olduğu gün de hayvan aynı odada. Onun da sizin de sığınacak yeri olmalı.
Yani doğru soru "hangi hayvan küçük eve sığar" değil, "hangi hayvan sessizdir, kokuyu az yayar, yalnızlığa dayanır ve benim rutinime uyar" sorusu.
Seçenekleri yan yana koyalım
Aşağıdaki tabloyu kendi deneyimim ve çevremdeki insanların dairelerinde gözlediklerimle oluşturdum. Puanlamalar mutlak değil, apartman koşuluna göre.
| Hayvan | Ses düzeyi | Günlük bakım | Yalnız kalabilme | Koku riski | Yer ihtiyacı |
|---|---|---|---|---|---|
| Kedi (sakin ırklar) | Düşük | 15-20 dk | İyi (8-10 saat) | Kum temizse düşük | Dikey alan yeterli |
| Küçük köpek | Orta-Yüksek | 1-2 saat (yürüyüş dahil) | Zayıf | Düşük | Az ama dışarı şart |
| Hamster / cüce hamster | Gece çark sesi | 10 dk | Çok iyi | Yüksek (haftalık temizlik) | Bir kafes rafı |
| Ginepig (cavia) | Orta (cıvıldar) | 20-25 dk | Orta | Yüksek | Geniş kafes gerekir |
| Muhabbet kuşu | Yüksek (sabah) | 10-15 dk | İyi | Tüy tozu + tohum kabuğu | Askılı kafes |
| Kanarya | Orta (melodik) | 10 dk | İyi | Düşük-orta | Küçük kafes |
| Akvaryum balıkları | Yok | 5 dk + haftalık bakım | Çok iyi | Yok (bakım iyiyse) | Sağlam bir sehpa |
Deneyimimden birkaç dürüst not
Kedi benim için apartmanda en dengeli seçenek oldu. Ama "kedi = kolay" değil. Enerjik bir yavruyla 60 metrekarede yaşarken duvarlara tırmalama tahtası monte etmek, pencere kenarına raf yapmak zorunda kaldım. Kedide alan yatay değil dikey ölçülüyor; bunu anlayınca her şey değişti. Kum kabını banyoya koyup günde bir kez temizlediğim sürece koku hiç sorun olmadı. Sakin, kucak seven ırkları ayrı ayrı incelemek karar aşamasında çok işe yarar; ırklar arasındaki enerji farkı gerçekten büyük.
Muhabbet kuşum beni en çok şaşırtan oldu. Kafesi salonda tuttuğum için sabah güneşiyle birlikte ötüyordu ve alt komşum bunu iki kez nazikçe hatırlattı. Kafesi yatak odası dışında, gün ışığı geç giren bir köşeye almak işe yaradı. Kuş türleri arasında ses farkı çok belirgin; sessizlik önemliyse kanarya veya sessiz sakin bir kafes kuşu, muhabbet kuşundan daha uygun olabilir.
Hamster tarafında yanıldığım nokta gece oldu. Gündüz uyuyor, siz yatağa girince çarkını çeviriyor. Kafesi yatak odasından çıkarmak ve sessiz çark almak zorundaydım. Küçük kemirgenleri karşılaştırırken "gece aktifliği" satırını mutlaka gözden geçirin.
Balıklar ise beklediğimden daha huzur verici, ama beklediğimden daha teknikti. Filtre, ısıtıcı, su testi... Ses ve koku sıfır, buna karşılık ilgi ve öğrenme gerektiriyor. Etkileşim istemeyen, sadece "evde canlı bir şey olsun" diyen biri için gerçekten iyi.
Peki ne öneriyorum?
Kararı üç profile indirgeyeceğim:
- Evde uzun saatler yoksunuz, etkileşim de istiyorsunuz: Yetişkin, sakin karakterli bir kedi. Barınaktan yetişkin almak yavru enerjisi sürprizini de ortadan kaldırıyor. Küçük köpeği bu profilde kesinlikle önermiyorum; ayrılık kaygısı hem havlamayla komşuyu hem hayvanı yorar.
- Sessizlik ve düşük